رنگ آمیزی اسید فست به روش زیل نلسون رنگ آمیزی اسید فست-زیل نلسون

رنگ آمیزی زیل نلسون، متداول‌ترین روش رنگ آمیزی در آزمایشگاه های مایکوباکتریولوژی برای باکتری های اسید فست مانند مایکوباکتریوم توبرکلوزیس (TB) است.

ارگانیسم های مایکوباکتریوم و نوکاردیا به دلیل داشتن مقدار زیادی لیپید و اسید مایکولیک در دیواره خود با روش رنگ آمیزی گرم به سختی به صورت گرم + ظاهر شده و یا رنگ نمیگیرند .

از آنجا که مایکوباکتریوم با قرار گیری در معرض محلول های اسیدی رنگ را درون خود حفظ می کنند آن را در دسته باکتری های اسید فست قرار میدهند.

از این باکتری‌ها مایکوباکتریوم توبرکلوزیس (عامل سل) و مایکوباکتریوم لپره (عامل جذام) از همه معروف ترند.

برای رنگ آمیزی زیل نلسون از سه محلول کربول فوشین، اسید الکل برای رنگ بری و متیلن بلو (رنگ زمینه) استفاده می کنیم .

باکتری اسید فست به رنگ قرمز روشن و زمینه آبی کمرنگ میشود.

مراحل رنگ آمیزی

مراحل زیل نلسون

بعد از فیکس کرد نمونه، روی لام را با رنگ کربول فوشین (فوشین بازی) آغشته می کنیم. بعد از پخش کردن رنگ کربول فوشین در سطح لام، با استفاده از پنبه اغشته با الکل سطح زیری لام را حرارت میدهیم .

حرارت تا زمانی ادامه پیدا می کند که بخار از روی لام متصاعد شود. بعد از حرارت لام را به مدت 5دقیقه در هوای آزاد قرار می دهیم. در این مرحله تمام آرتیفکت‌ها ، باسیل‌ها و سایر مواد موجود در لام رنگ آمیزی می شوند .

از آنجا که دیواره این ارگانیسم ها بسیار لیپیدی است بنابراین رنگ نمیتواند وارد دیواره باسیل شود. بنابراین با حرارت نفوذ رنگ به داخل باسیل ها را افزایش می دهیم. بعد از 5دقیقه ، با آب معمولی لام را شستشو و آب گیری می کنیم (مستقیم به سطح لام آب نگیرید و از بغل لام آب دهی کنید.) و سپس با اسید الکل 3% رنگ بری را انجام می دهیم . اسید الکل به مدت 3 تا 4 دقیقه بر روی لام پخش شده و در این مرحله تمام رنگ ها از اجسام موجود در لام برداشته می شود ولی رنگ باسیل ها به علت دیواره مخصوص آنها شستشو داده نشده و رنگ قرمز کربول فوشین را در خود می گیرد .

 بعد از این مرحله در اتمام برای افزایش کنتراست از یک رنگ زمینه ای مانند رنگ متیلن بلو و یا مالاشیت گرین استفاده می کنیم. مدت زمان لازم برای متیلین بلو 1 دقیقه است. در مرحله آخر هم لام را خشک کرده و در زیر میکروسکوپ با عدسی 100 بررسی می کنیم . باکتری اسید فست به رنگ قرمز روشن و زمینه آبی کمرنگ میشود.