جنین و پارگی کیسه آب

مراقبتهای زمان بارداری

تست پارگی کیسه آب جنین یا PROM

مقدمه

دوران بارداری با تمام خوشی هایش گاهی فرد را دچار فراز و نشیب های ناخواسته مینماید . یکی از این اتفاقات ناخواسته در بارداری ، پارگی خفیف یا شدید کیسه آب جنین یا کیسه آمنیوتیک میباشد. پارگی کیسه و تشخیص آن یکی از معضلات در بحث مامایی است .

به دلیل اهمیت موضوع ، روشهای تفاوتی برای تشخیص پارگی کیسه آب جنین به کار میرود. در این مقاله به تک تک موارد اشاره می کنیم.

عدم تشخیص به موقع این پارگی میتواند به سلامت جنین صدمه وارد نماید. از طرف دیگر تشخیص مثبت کاذب نیز موجب خطا در تصمیم گیری میگردد و منجر به بستری غیر ضروری مادر و جنین خواهد شد.

کیسه آب جنین یا کیسه آمنیوتیک Amniotic sac چیست؟

نام کیسه ای است بی رنگ که جنین در آن رشد میکند. این کیسه حاوی مایعی به نام مایع آمنیون میباشد که به جنین اجازه میدهد تا آزادانه در داخل کیسه حرکت کند. وجود کیسه و مایع داخل آن به عنوان یک محافظ عمل میکند تا جنین از ضربات احتمالی و عفونتهای محیطی در امان بماند.

مایع آمنیون چیست ؟

به مایع اطراف جنین گفته میشود که با نمونه برداری از مایع آمنیوتیک و با کمک روش آمنیوسنتز بیماریهای کروموزومی و نیز انواع عفونت های مرتبط با جنین را شناسایی میکنند.

از جمله وظایف مایع آمنیوتیک میتوان به موارد زیر اشاره نمود. 

  • جنین به راحتی در داخل مایع آمنیوتیک به صورت آزادانه حرکت میکند.
  • درجه حرارت اطراف جنین را ثابت نگه می‌دارد.
  • رشد مناسب ریه‌ها و دستگاه گوارش . (مایع آمنیوتیک در ریه ها و دستگاه گوارش جنین حرکت میکند) این مایع توسط جنین بلعیده و استنشاق می شود .

نمونه برداری از مایع آمنیون جهت انجام تست های آزمایشگاهی با استفاده از اسپیکلوم انجام میشود . این روش نسبتا تهاجمی است و باید احتیاطهای لازم صورت پذیرد.

مهمترین دلایل پارگی کیسه جنینی چیست؟

  •     خونریزی واژینال در بارداری
  •     ضربه مستقیم به شکم
  •     انجام جراحی سرویکس و یا سرویکس کوتاه
  •     سابقه دکولمان جفت
  •     عفونت واژن ، رحم یا دهانه رحم
  •       کشش بیش از حد کیسه آب به علت میزان بالای مایع یا بارداری چند قلویی
  •     جراحی یا بیوپسی دهانه رحم
  •     داشتن سابقه پارگی کیسه جنین

دکولمان جفت به معنای جدا شدن جفت از دیواره رحم میباشد که ممکن از بطور ناقص و یا کامل جدا شود . به دلیل نرسیدن اکسیژن ، جنین از دست میرود. 

در چنین وضعیتی، اکثر مادران در عرض ۲۴ ساعت پس از پاره شدن کیسه آب، وارد مرحله زایمان زودرس می‌شوند.

پارگی زودرس کیسه مایع آمنیوتیک – PROM

میزان شیوع پروم در زنان باردار حدود 8 تا 10 درصد از موارد را شامل می شود. در 2 درصد از موارد این عارضه قبل از هفته 37 بارداری اتفاق می افتد. چرا پروم از نظر پزشکی مهم است .

چهار دلیل بسیار مهم اهمیت پارگی کیسه :

  1. پروم PROM باعث زایمان زودرس میشود.
  2. پروم PROM باعث افزایش تحت فشار قرار گرفتن بند ناف میشود.
  3. پروم PROM باعث عفونتهای مادری و جنین میشود که این میزان 40 درصد موارد کل عفونت ها را تشکیل میدهد.
  4. تشخیص با تاخیر بیش از 24 ساعت باعث عفونت بیشتر شده و مادر دچار تب بعد از زایمان و مرگ و نیز مرگ جنین به دلیل عفونت میگردد.

به دلایل مهم فوق ، تشخیص سریع این عارضه بسیار حیاتی است.

احتمال پارگی پیش از موعد کیسه جنینی در مادران زیر بیشتر دیده میشود:

  • مادران باردار با وضعیت اقتصادی پایین‌تر
  • مادرانی که دخانیات و سیگار استفاده میکنند
  • مادرانی که سابقه عفونت‌های منتقله از راه جنسی دارند
  • مادرانی که سابقه زایمان زودرس داشته باشند
  • افرادی که خونریزی واژینال یا اتساع رحم دارند

علایم پارگی کیسه آب و خروج مایع آمنیون ، پارگی زودرس غشاها PROM

خارج شدن مایع گرم از واژن که تقریبا شفاف و بی بو

خیس شدن دائم لباس زیر حتی با مثانه خالی !!

آبریزش قطره ای و خیلی کم

خروج مایع از واژن همراه با لکه بینی و یا خونریزی

روشهای تشخیص پارگی زودرس کیسه مایع آمنیوتیک – PROM

  1. مشاهده عینی خارج شدن مایع از دهانه رحم با کمک اسپیکلوم
  2. تشخیص از طریق سونوگرافی و بررسی حجم مایع آمنیوتیک داخل کیسه
  3. تشخیص از طریق تهیه لام میکروسکوپی( تست فرن)
  4. سنجش مقدار PH مایع خارج شده از واژن (تست نیترازین)
  5. تشخیص پروتئین پلاسنتال آلفا میکروگلوبولین1PAMG-  از طریق کیت تشخیص سریع آمنی تست AMNI TEST با دقت 99 درصد (شرکت یاخته فناور اصفهان)

میزان خطا و منفی کاذب در روشهای روشهای 1 تا 4 ، در حدود 54.5 درصد میباشد که عددی بسیار بالایی است.

محققین در تلاشند تا در حد امکان این عارضه را سریعتر تشخیص دهند و از مادر و جنین محافظت نمایند. در گذشته بیش از نود درصد از تشخیص های پروم با استفاده از روشهای غیر مستقیم و شرح حال گرفتن از فرد انجام میگرفت .

روشهایی که از گذشته تا حال برای تشخیص به کار میروند شامل تست با کاغذ نیترازین – مشاهده مسقیم دهانه رحم با اسپیکلوم – تست فرن یا مشاهده میکروسکوپی – برآورد میزان مایع داخل کیسه با روش سونوگرافی می باشند. این روشها تا حدی تهاجمی و دارای مثبت و منفی کاذب زیادی هستند که تشخیص را با تردید همراه میکنند.

در موارد ردیف 1 و 2 اگر میزان پارگی ناچیز باشد معاینه و پاسخ سونوگرافی منفی خواهد بود در حالیکه میزان نشتی کم است اما همچنان ادامه دارد و احتمال ورود عفونت از طریق پارگی وجود دارد.

  • تست فرن 

از مایع خارج شد از واژن نمونه برداری کرده و آن محلول را به صورت نازک بر روی یک لام آزمایشگاهی تمیز پخش می نمایید و صبر میکنید تا خشک شود.

لام را در زیر میکروسکوپ بررسی میکنید. با دیدن طرح درخت مانند (شکل برگ سرخس) نشانه وجود مایع آمنیوتیک در نمونه است. 

تست را مثبت گزارش میکنید و احتمال پارگی کیسه به نوعی تایید میشود. 

 بررسی تست فرن : 

در صورتیکه مقدار مایع آمنیوتیک ناکافی باشد تست منفی کاذب خواهد شد.

وجود استروژن زیاد در نمونه و یا وجود اثر انگشت روی لام منجر به مثبت کاذب تست خواهد شد.

همانطور که می بینیم تست فرن صرفا با دیده شدن یک طرح واره در زیر میکروسکوپ ، پاسخ مثبت گزارش میشود که احتمال تاثیر سایر محلولهای بیولوژیکی بر این تست بسیار است .

  • تست نیترازین

به اختصار میتوان گفت که تست نیترازین ،  بر اساس میزان PH عمل میکند .

PH عادی واژن در محدوده 4/5  تا 5/5  میباشد در حالیکه PH مایع آمنیوتیک در محدوده 1/7 تا 5/7 قرار دارد .

مخلوط شدن ترشحات واژن و مایع آمنیوتیک موجب افزایش میزان PH به بالای 5/5 خواهد شد . تست نیترازین با اندازه گیری PH از وجود مایع امنیوتیک ما را مطلع مینماید. در صورت بالا رفتن PH ، تشخیص پارگی کیسه داده میشود.

تست نیترازین

 

بررسی تست نیترازین

از آنجایی که اساس تست نیترازین بر اساس تغییرات PH قرار دارد ، هر عاملی که بتواند روی PH واژن تاثیر بگذارد میتواند منجر به نتیجه منفی و مثبت کاذب تست نیترازین گردد. 

عواملی که میتواند واژن را قلیایی و تست نیترازین را مختل نماید :

  • عفونت های واژینال(تبخال تناسلی،پاپیلومای انسانی،تریکوموناس، ایدز،
  • حضور خون در واژن (PHخون 7/4 است)
  • حضور منی در واژن (PH منی 7 تا 8 است)
  • استفاده از دوش واژن

جدیدترین روش تشخیص پارگی کیسه آب

امروزه با کمک روشهای بیوشیمیایی و شناسایی پروتئین میکروگلوبین آلفای جفتی 1 یا به طور مخفف PAMG-1 به تشخیص دقیقتری دست می یابند. این تست با کمک کیت آمنی تست انجام میپذیرد که اثر بخشی و سرعت در تشخیص را به میزان زیادی افزایش میدهد.

این روشهای بیوشیمیایی با توجه تفاوت غلظت مواد در ادرار – خون و مایع آمنیوتیک میتوانند با حساسیت بالا پروم را تشخیص دهند. میزان مثبت و منفی کاذب در این روش بیوشیمیایی ( کیت آمنی تست ) بسیار اندک و اختصاصیت بالای کیت میتواند برای تشخیص پارگی کیسه آب در افرادی که حتی ترشح اندکی دارند و هیچ نشانه کلینیکی نیز ندارند ، راه گشا باشد.

به عنوان مثال میزان غلظت پروتئین میکروگلوبین آلفای جفتی یک  1-PAMG  در مایع آمنیوتیک  1000 تا 10000 بار بیشتر از همین پروتئین در ترشحات واژن است.

در ضمن سرعت تشخیص با این روش نسبت به روش های گذشته بسیار سریعتر میباشد.

این تست بدون هیچ گونه عوارض و خطری برای مادر و جنین میتواند جایگزین روشهای گذشته گردد.

تشخیص مثبت کاذب عارضه پارگی کیسه آب چه مشکلاتی را در بر دارد؟

میتواند منجر به اقدامات غیر ضروری مانند بستری کردن و القاء زایمان inducation گردد.

ریسک فاکتورها و عواملی که میتوانند منجر به عارضه ی پروم  گردد.

  1. سابقه قبلی زایمان پیش از موعد به ویژه به دلیل پروم
  2. کوتاه بودن طول سرویکس در سه ماهه دوم به میزان کمتر از 2.5 سانتیمتر
  3. وجود انقباض های رحمی در بارداری کنونی

علل پارگی کیسه جنین:

  1. داشتن سابقه پارگی کیسه آب
  2. عفونتهای داخل رحم
  3. حاملگی چند قلویی
  4. ضربه شدید به شکم مانند زمین خوردن یا تصادفات
  5. داشتن سابقه زایمان زودرس
  6. مصرف دخانیات
  7. افزایش حجم بیش از اندازه نرمال مایع آمنیون
  8. وجود ناهنجاری در رحم
  9. بیماریهای زمینه ای مانند افزایش فشار خون ، دیابت

عوارض پارگی کیسه آمنیوتیک

  1. نارسایی در جنین
  2. دیسترس تنفسی جنین
  3. عفونت رحم و جنین
  4. فرو افتادن بند ناف یا پرولاپس بند ناف
  5. جدا شدن جفت به صورت کامل و یا ناقص
  6. زایمان قبل از موعد

در صورتی که با روشهای غیر دقیق سابق این تشخیص انجام گیرد و پاسخ منفی یا مثبت کاذب باشد چه عوارض ممکن برای مادر و جنین داشته باشد .

در مثبت کاذب شرایط بدین گونه خواهد بود :

  1. انتقال مادر به مراکز مجهزتر
  2. بستری شدن مادر
  3. تجویز آنتی بیوتیک ، کوورتیکواستروئید و توکلیتیک با تاثیرات منفی بر مادر و جنین
  4. تحمیل هزینه های بستری
  5. اختلال در روند بارداری و زندگی عادی

از دلایل منفی کاذب میتوان به پارگی ناچیز و جزئی کیسه جنین اشاره نمود که با معاینه قابل تشخیص نیست.

در منفی کاذب شرایط به شکل زیر تغییر خواهد کرد :

به بخش عوارض پارگی کیسه آب جنین در همین مقاله مراجعه نمایید.

احتیاطهای لازم در شرایطی که احتمال پارگی کیسه جنین میرود:

  1. از مقاربت باید خودداری نمود.
  2. برای حمام از وان استفاده نشود.
  3. معاینه واژینال به علت خطر عفونت نباید انجام شود. در صورت لزوم از لوازم استریل استفاده شود.
  4. در صورت مشاهده ناگهانی دفع مایع از واژن سریعا به پزشک مراجعه نماید.

معرفی یک روش غیر تهاجمی و امن تشخیص پارگی کیسه آب (PROM) 

کیت آمنی تست Amni test  یک روش غیر تهاجمی است که میتوان برای تشخیص پارگی کیسه آب جنین خفیف یا شدید از آن استفاده کرد بدون هیچ عارضه ای برای مادر یا کودک. این تست در موارد مشکوک به پارگی کیسه بسیار کمک کننده است.

این روشی است ساده و دقیق و سریع که به تیم پزشکی این فرصت را فراهم میکند تا به سادگی پارگی را در چند دقیقه تشخیص دهد.

بطور خلاصه مزایای استفاده از کیت تست به شرح زیر است:

دقت این روش 99 درصد

بدون محدودیت برای سنین مختلف

انتظار برای جواب تست فقط چند دقیقه

بدون نیاز به اسپیکلوم

کیت آمنی تست میتواند حضور پروتئین میکروگلوبین آلفای جفتی 1  را ظرف چند دقیقه در واژن تشخیص دهد . 

روش انجام تست تشخیص پارگی کیسه آب یا پروم

این تست نیاز به هیچ نوع دستگاهی و یا اسپیکولوم ندارد و نحوه انجام تست ساده و سریع طراحی شده است .

  1. نمونه برداری بوسیله یک سواب انجام میشود . بدین صورت که سواب استریل را از جلد لفاف خارج میکنید.
  2. سپس سر سواب را به میزان 5 تا 7 سانتیمتر داخل واژن میکنید و یک دقیقه نگه دارید.
  3. ویال داخل کیت را تکان دهید تا محلول داخل ویال کامل یکنواخت گردد.
  4. سواب را در ویال فرو برده و به مدت یک تا دو دقیقه آن را در حلال درون ویال بچرخانید.
  5. سپس سواب را خارج کرده و انتهای سفید رنگ نوار آزمایش (که با پیکان های جهت نما مشخص شده است) را درون ویال فرو ببرید.

خواندن نتیجه کیت آمنی تست:

مشاهده دو خط قرمز رنگ بر روی نوار ، پاسخ کیت آمنی تست،  مثبت است و به معنای حضور پروتئین میکروگلوبین آلفای جفتی 1 در نمونه میباشد.

با سپری شدن 10 دقیقه، نوار آزمایش را از ویال خارج کنید. اگر حلال داخل ویال در طول نوار آزمایش حرکت نکرد به ویال تلنگر میزنیم تا حلال در طول نوار آزمایش به حرکت درآید.

در صورت مشاهده یک خط قرمز ، پاسخ کیت آمنی تست ، منفی است .

مزایای تشخیص پارگی کیسه جنین با کیت آمنی تست :

  1. نیازی به هیچ وسیله و دستگاهی ندارد.
  2. جواب تست ظرف چند دقیقه اماده میشود.
  3. صرفه جویی در زمان و هزینه های روشهای دیگر
  4. قابل انجام در تمام ماههای بارداری
  5. حساسیت و دقت این تست 99% میباشد.
  6. درصد منفی و مثبت کاذب ناچیز در حالیکه در سایر روشها تا 54.5 درصد منفی کاذب وجود دارد.
  7. تداخل ادرار ، مایع منی ، عفونتهای واژینال و میزان کم خون ، در این کیت اختلالی بوجود نمی آورد.

پیشنهاد خرید این محصول : کیت تشخیص پارگی کیسه آب جنین آمنی تست  —  کیت تشخیص سریع کرونا

درمان در پارگی کیسه

در صورت پاره شدن پرده‌ کیسه آب جنینی بعد از هفته ۳۶ و سرویکس نامناسب و عدم انقباضات رحم به طور خود به خود پس از ۱۲ ساعت باید اقدام به القاء زایمان می‌نمایند. در صورت شواهدی دال بر عفونت و سرویکس نامناسب احتمال عدم موفقیت القاء زایمان وجود دارد و باید تا ۲۴ ساعت القاء را به تعویق انداخت . در این مدت باید استراحت مطلق بوده و علائم حیاتی هر ۴ ساعت کنترل شود.

اگر سن حاملگی کمتر از ۳۴ هفته بوده و بیمار در حال زایمان باشد. در صورت عدم دیسترس جنینی زایمان واژینال انجام می‌شود و اگر جنین در دیسترس باشد باید سزارین شود. تب و تاکیکاردی، لکوسیتوز، ترشحات عفونی و کشت خون مثبت علائم عفونت پیشرفته بوده و بدون توجه به سن حاملگی باید زایمان صورت گیرد.

برای تهیه این کیت بسیار ارزشمند روی لینک زیر کلیک کنید .
کیت تشخیص پارگی کیسه آب جنین